ගල්ලෙන රජමහා විහාරය
ගල්ලෙන රජ මහා විහාරය - වරකාගොඩ
මදුරාවල ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ වරකාගොඩ උතුර ග්රාම නිලධාරී වසමේ පිහිටා ඇත. මහාවංශ තොරතුරු වලට අනුව ගල්ලෙන් විහාරය පොළොන්නරු යුගයට අයත් වූවක් යැයි සැලකේ. එහි සඳහන් තොරතුරු වලට අනුව පස්යොදුන් රට බල කොටුව පිහිටියේ කුමන පෙදෙසක ද යැයි ස්ථිරවම සදහන් වි නැතත් එය පස්දුන් කෝරළයේ ගඟබඩ පත්තුවේ වරකාගොඩ ග්රාමයේ පිහිටා තිබූ බව විවධ සාධක හා පුරාවෘත්ත තොරතුරු සපයයි. මෙම විහාරස්ථානයේ ඇති කටාරම් සහිත ගල්ලෙනෙහි ද පුරාණයේ රහතන් වහන්සේලා වැඩසිටි බවට සාධක ඇතැයි ඇතැමුන් මත පලකරයි. විහාරස්ථානයේ ඉදිකර ඇති කුඩා වැව ඉස්මත්තේ පිහිටා ඇති තවත් කුඩා ප්රමාණයේ ගල්ලෙනක ද මෙවැනි කටාරම් දැකිය හැකිය. බැළුම්ගල, වස්තුගල, කොඩිගල යන ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් කමක් උසුලන පර් වත සමූහයක් ද දක්නට ලැබේ. විහාර ගෙය ඉදිරිපිට පිහිටා ඇති රමණිය වැව විහාරස්ථානයේ සුන්දරත්වය වඩාත් ඉස්මතු කර පෙන්වයි. 1946 දී විහාරස්ථානයේ වැඩ අවසන් කර ඇති බව සඳහන් වේ. විහාරස්ථානයේ ඇති දහ අට රියන් සැතපෙන පිළිමය මානාභරණ කුමරුන් විසින් තනවන්නට ඇතැයි ද විශ්වාස කෙරේ. මෙම විහාරස්ථානයේ චිත්ර එම්.සර් ලිස් මහතා විසින් මූරතිමත් කර ඇත. පස්දුන් රට නව කලාගාරයක් බදු මෙම ලෙන් විහාරයෙහි නිර්මාණයන්හි උඩරට සම්ප්රදාය හා කොළඹ යුගයේ නූතන කලා සම්ප්ර දාය එක්තැන් වී ඇත. විහාරයේ ඇති විශ්ණු ,කතරගම දේවාලයන්හි ඇති බිතු සිතුවම් මහනුවර යුගයට අයත් බව සැලකේ. මෙම විහාරස්ථානය තුළ චෛතය, බෝධි ප්රාකාරය, පිළිම ගෙවල්, ශෛලමය තෙමහල් ධර් ම ශාලාව, පුස්තකාලය, සංඝාවාස, පැන් පොකුණ ,පස්ගම් දේවාල, සීමා මාලක ආදී විහාරාංග ඉදිකර ඇත.
